Domaćinstva na Zapadnom Balkanu i u Evropskoj uniji imaju sličnu potrošnju električne energije po glavi stanovnika, ali privrede zemalja Zapadnog Balkana su manje energetski efikasne od EU jer troše dvije trećine više električne energije za svaku jedinicu proizvedenog BDP-a.
Za proizvodnju iste količine bruto domaćeg proizvoda, zemljama Zapadnog Balkana treba oko 50% više energije nego zemljama EU.
U proizvodnji električne energije, zemlje Zapadnog Balkana se uglavnom oslanjaju na fosilna goriva i naftu, što ih čini visoko energetski intenzivnim. Iako su obnovljivi izvori energije u regionu komparativno prisutni ili čak veći nego u 27 zemalja EU, gasna i nuklearna energija su mnogo manje zastupljene – devet posto u odnosu na 36 procenata. Kapaciteti obnovljivih izvora energije u posljednjih šest godina rastu skoro tri puta sporije nego u EU.
Ovo su glavni zaključci analize Centra za visoke ekonomske studije (CEVES) o potencijalima za osiguranje energetske sigurnosti na Zapadnom Balkanu kroz promovisanje prozjumerskog tržišta.
Studiju su pripremili Lazar Ivanović i Pavle Medić, uz podršku regionalnog projekta “SMART Balkans – Civil Society for Shared Society in the Western Balkans”. Projekat se sprovodi u saradnji sa Centrom za promociju civilnog društva (CPCD), Centrom za istraživanje i politike (CRPM) i Institutu za demokratiju i posredovanje (IDM), uz finansijsku podršku norveškog Ministarstva spoljnih poslova. Ovaj tekst je prenet sa stranice Biznis.rs.
Prema Lazaru Ivanoviću, privredama Zapadnog Balkana je u prosjeku potrebno oko 56% više energije da proizvedu istu količinu BDP-a kao zemlje EU. Nedovoljne investicije u energetsku efikasnost i niske cene struje su glavni faktori visoke energetske intenzivnosti u regionu.
Iako je energetska intenzivnost balkanskih privreda opala za 20% od 2017. godine, EU je postigla veće smanjenje od 25%, što znači da se energetska efikasnost regiona relativno pogoršala u poređenju sa EU.
Razlike u energetskoj efikasnosti među zemljama Zapadnog Balkana su takođe značajne. Albanija je manje energetski intenzivna od prosjeka EU zbog proizvodnje struje iz hidroenergije i zastupljenosti sektora usluga i poljoprivrede. S druge strane, bosanska privreda je skoro duplo energetski neefikasnija, a Srbija se nalazi negdje između ta dva ekstrema.
Veliki potencijal za solarne panele u Srbiji
Analiza CEVES-a fokusira se na Srbiju kao studiju slučaja i istražuje potencijal i izazove u integraciji prozjumera u energetsko tržište. Postoji ogroman potencijal za proizvodnju solarne energije u Srbiji, ali razvoj tržišta prozjumera zaostaje za drugim zemljama regiona poput Albanije, Sjeverne Makedonije i Crne Gore.
Iako tehnički solarni potencijal Srbije može pokriti veći dio trenutne proizvodnje električne energije, registrovano je samo oko 2.300 domaćinstava i tri stambene zajednice kao prozjumeri od 2021. godine. Ovo je mali broj u poređenju sa drugim zemljama regiona.
Studija identifikuje nekoliko izazova za rast tržišta prozjumera u Srbiji i predlaže konkretne preporuke za poboljšanje situacije, uključujući bolju informisanost potencijalnih prozjumera o mogućnostima, sertifikaciju instalatera solarnih panela i olakšavanje procesa registracije prozjumera.
.fb-background-color {
background: #ffffff !important;
}
.fb_iframe_widget_fluid_desktop iframe {
width: 100% !important;
}
Izvor: ( investitor.me / 033.ba )
